Sağlıkta Dijital Dönüşüm: Elektronik Kayıtların Ortak Dili

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 23 Mayıs 2025 tarihinde gerçekleştirilen 78. Dünya Sağlık Asamblesi’nde Küresel Dijital Sağlık Stratejisi’nin uygulama süresinin 2027 yılına kadar uzatıldığını duyurdu. Kararla birlikte, 2028–2033 dönemini kapsayacak yeni stratejinin hazırlanması da gündeme alındı. Bu adım, sağlık hizmetlerinde dijital teknolojilerin kullanımını desteklerken sağlık bilgi sistemlerinin geliştirilmesine ve sistemler arasında veri alışverişinin güçlendirilmesine yönelik uluslararası çalışmaların devamını sağlıyor.
Sağlık kuruluşlarında hasta başvuruları, laboratuvar sonuçları, ilaç bilgileri ve tıbbi raporlar farklı bilgi sistemlerinde kaydedilebiliyor. Bu kayıtların sağlık hizmetlerinde etkili biçimde kullanılabilmesi için verilerin doğru saklanması ve farklı sistemler tarafından aynı anlamda yorumlanabilmesi gerekiyor. “Birlikte çalışabilirlik” olarak adlandırılan bu özellik, sağlık verilerinin sistemler arasında aktarılmasını ve kullanılmasını ifade ediyor. Ortak veri standartları, bir sistemde oluşturulan bilginin başka bir sistemde doğru biçimde anlaşılmasına yardımcı oluyor.
Örneğin bir laboratuvar sonucunun elektronik ortamda paylaşılmasında yalnızca sayısal değerin aktarılması yeterli olmayabilir. Testin adı, ölçüm birimi, sonuç tarihi ve ilgili hasta kaydıyla bağlantısı da bilginin doğru yorumlanması açısından önem taşır. Bu örnek, veri işlemenin kayıt girişinin ötesinde, bilginin bütünlüğünü ve anlamını koruyan bir süreç olduğunu göstermektedir.
Elektronik sağlık bilgilerinin yetkili sağlık çalışanları arasında paylaşılması, hastaya ait kayıtların daha bütünlüklü değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. İhtiyaç duyulan bilgiye zamanında erişim, hizmetler arasındaki koordinasyonu destekleyebilir ve tedavi süreçlerindeki gecikmelerin azaltılmasına yardımcı olabilir. Bununla birlikte, bu yararların elde edilmesi veri kalitesine, sistemlerin uygun biçimde kurulmasına ve güvenli kullanımına bağlıdır.
Bu gelişmelerden hareketle, Veri İşleme Programı öğrencilerinin eğitiminde veri tabanı yönetimi, kayıt doğrulama, raporlama ve bilgi güvenliği konularının birlikte ele alınması önem kazanmaktadır. Farklı veri kaynaklarının eşleştirilmesi, eksik veya yinelenen kayıtların belirlenmesi ve ortak veri biçimlerinin kullanılması üzerine yapılacak uygulamalar, öğrencilerin sağlık kurumlarındaki iş süreçlerini daha iyi anlamalarına katkı sağlayabilir.
Eğitim çalışmalarında sentetik veriler üzerinden örnek hasta kayıtlarının düzenlenmesi ve laboratuvar verilerinin standartlaştırılması gibi uygulamalara yer verilmesi önerilebilir. Böylece öğrenciler, veri doğruluğu ile sağlık hizmetlerinin güvenilirliği arasındaki ilişkiyi somut örneklerle değerlendirebilir.
DSÖ’nün Aralık 2025’te yayımladığı Küresel Dijital Sağlık Stratejisi 2020–2027, dijital sağlık girişimlerinin finansal, örgütsel, insan ve teknoloji kaynaklarını bütünleştiren bir yaklaşımla yürütülmesi gerektiğini vurguluyor. Bu çerçeve, dijital dönüşümde nitelikli insan kaynağının da temel bir unsur olduğunu gösteriyor. Sağlık Hizmetleri MYO bünyesindeki Veri İşleme Programı, öğrencilerin teknik becerilerini veri kalitesi ve mesleki sorumluluk bilinciyle birleştiren eğitim yaklaşımıyla bu dönüşüme katkı sunabilir.
 

Öğr. Gör. Sibel SEKMAN
Tıbbi Veri İşleme Teknikerliği Program Başkanı

 

KAYNAKÇA

1.     World Health Organization. (2025, 23 Mayıs). The World Health Assembly endorses the extension of the Global Strategy on Digital Health to 2027 and approves the next phase for 2028–2033.
2.     World Health Organization. (2025). Global strategy on digital health 2020–2027.
3.     Office of the National Coordinator for Health Information Technology. (t.y.). Health information exchange. Health IT Playbook.

4.     Office of the National Coordinator for Health Information Technology. (t.y.). Health information exchange benefits.
5.     Office of the National Coordinator for Health Information Technology. (t.y.). Improve care coordination.