Anestezide Farkındalık

Anestezide farkındalık, genel anestezi altındaki hastanın ameliyat sırasında çevresinde olup bitenleri algılaması ve bu deneyimi ameliyat sonrasında hatırlamasıdır. Nadir görülen bu durum, hastalarda korku, kaygı ve uzun süreli psikolojik sorunlara neden olabilir. Son beş yılda yayımlanan bilimsel çalışmalar, farkındalığın önlenmesinde güvenli anestezi uygulamalarının ve uygun monitörizasyonun önemini vurgulamaktadır.

Risk faktörleri: Anestezide farkındalık gelişme riskini artıran durumlar arasında acil cerrahi girişimler, sezaryen, daha önce farkındalık yaşamış olmak, kas gevşetici ilaç kullanımı ve anestezik ilaçların yetersiz uygulanması yer almaktadır. Özellikle anestezik ilaçların verilmesindeki aksaklıklar ve cihaz sorunları, hastanın bilincinin beklenmedik şekilde geri gelmesine neden olabilir (Odor ve ark., 2021; Chen ve ark., 2025).

Önleme ve sonuçlar: Farkındalığın önlenmesi için anestezi cihazlarının ve ilaç uygulamalarının kontrol edilmesi, hastanın yaşamsal bulgularının izlenmesi ve gerektiğinde anestezi derinliğinin değerlendirilmesi önemlidir. BIS gibi anestezi derinliğini ölçen monitörizasyon yöntemleri bazı hastalarda yardımcı olabilir; ancak farkındalığı tamamen önleyemez. Farkındalık yaşayan hastalarda kaygı, uyku bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu gelişebilir. Bu nedenle ameliyat sonrasında hastanın deneyimi dinlenmeli ve ihtiyaç duyulursa psikolojik destek sağlanmalıdır. (Kim ve ark., 2021).

Sonuç olarak, anestezide farkındalık nadir ancak önemli bir komplikasyondur. Risk faktörlerinin bilinmesi, ilaç ve cihaz kontrollerinin yapılması, uygun monitörizasyon ve ameliyat sonrası hasta desteği, bu durumun önlenmesinde ve olumsuz etkilerinin azaltılmasında önemli rol oynar.

Kaynakça

1. Odor PM, Bampoe S, Lucas DN, et al. Incidence of accidental awareness during general anaesthesia in obstetrics: a multicentre, prospective cohort study. Anaesthesia. 2021;76(6):759–776.

2. Kim MC, Fricchione GL, Akeju O. Accidental awareness under general anaesthesia: Incidence, risk factors, and psychological management. BJA Education. 2021;21(4):154–161.

3. Chen Q, Peng S, Luo W, Li S, Zhang Z. Preventive strategies for reducing intraoperative awareness due to errors in anesthetic drug delivery systems: a narrative review. Frontiers in Pharmacology. 2025;16.